Đổi mới công nghệ xử lý rác thải sinh hoạt
luuphu | 03/07/2026
Theo khảo sát của Sở NN&MT, mỗi ngày trên địa bàn Quảng Ninh phát
sinh khoảng 1.100 tấn chất thải rắn sinh hoạt. Phần lớn lượng rác này đang được
xử lý bằng phương pháp đốt, hoặc chôn lấp - phù hợp với điều kiện hiện nay,
nhưng về lâu dài có nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường.
Theo Quy hoạch tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến 2050
(phê duyệt tại Quyết định số 80/QĐ-TTg ngày 11/02/2023 của Thủ tướng Chính
phủ), toàn tỉnh quy hoạch 17 khu, cụm xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Đến nay,
10 khu đã được đưa vào vận hành, 3 khu đang đầu tư và 4 khu chưa triển khai.
Nhiều dự án quy mô lớn, liên vùng chậm tiến độ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến công
suất xử lý rác chung của tỉnh. Điển hình là Trung tâm Xử lý chất thải rắn sinh
hoạt xã Thống Nhất (do Tập đoàn INDEVCO làm chủ đầu tư, công suất 900 tấn/ngày)
đã chậm hơn 60 tháng. Cùng với đó, các dự án tại Mông Dương, Đông Ngũ, Đài
Xuyên và Tràng Lương cũng chậm tiến độ so với quy hoạch.
Đáng chú ý, trong năm 2025, hai khu xử lý rác tại Cầu Cao (Vân Đồn) và
Cống To (Hải Lạng) phải đóng cửa do không còn phù hợp quy hoạch; hai khu tại
Mông Dương và Thống Nhất cũng hết công suất. Theo ông Đoàn Duy Vinh, Chi cục
trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường tỉnh, nếu không có giải pháp kịp thời, đến năm
2026 sẽ còn khoảng 400 tấn chất thải rắn sinh hoạt/ngày không có nơi xử lý.
Trước thực trạng đó, tỉnh Quảng Ninh đang tích cực thu hút đầu tư,
khuyến khích các đơn vị nâng cao công suất, đổi mới công nghệ xử lý rác. Trong
đó, Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt Long đang triển khai công nghệ
khí hoá phát điện tại Khu xử lý rác Khe Giang (phường Yên Tử).
Đây được coi là giải pháp tiên tiến giúp xử lý triệt để tro xỉ, đồng thời
tạo ra nguồn điện tái sử dụng. Theo Giám đốc Công ty CP Đầu tư và Xây dựng Việt
Long Lê Quang Thắng, mục tiêu của đơn vị là hoàn thành lộ trình đổi mới công
nghệ trong năm 2026, góp phần hiện đại hoá, bền vững hoá công tác xử lý chất
thải rắn sinh hoạt của tỉnh.
Bên cạnh đó, tỉnh cũng đang nghiên cứu ứng dụng phương pháp đồng xử lý
(co-processing) tại các nhà máy xi măng. Phương pháp đồng xử lý sử dụng
rác thải để đốt trong lò xi măng, vừa tạo ra năng lượng, vừa tận dụng tro tàn
để sản xuất xi măng. Giải pháp này giúp giảm lượng chất thải, tiết kiệm chi
phí, giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và góp phần xây dựng nền kinh
tế tuần hoàn.
Mới đây Nhà máy Xi măng Lam Thạch (phường Yên Tử) đã có tờ trình UBND
tỉnh đề nghị sử dụng phương pháp đồng xử lý để xử lý rác thải. Ông Nguyễn
Trường Giang, Phó Tổng giám đốc Nhà máy Xi măng Lam Thạch, cho biết: Với các
đơn vị sản xuất xi măng, lợi thế là có hệ thống lò nung clinke nhiệt lượng cao
1.200-1.800 độ, có khả năng đốt hoàn toàn rác thải. Thời gian qua, nhà máy đã
xử lý khoảng 100 tấn rác công nghiệp/ngày, tận dụng nhiệt lượng và phụ gia sinh
ra để phục vụ sản xuất xi măng. Hiện nay, quy định quy chuẩn kỹ thuật quốc gia
về việc đồng xử lý chất thải trong lò nung xi măng đã được Bộ NN&MT ban
hành tại Thông tư số 46/2025/TT-BNMT mở ra hướng mới trong việc xử lý chất
thải, bao gồm chất thải sinh hoạt, tại các đơn vị sản xuất xi măng.
Trên cơ sở này, Nhà máy Xi măng Lam Thạch đề xuất UBND tỉnh cho phép xử
lý chất thải rắn sinh hoạt. Để chuẩn bị cho việc trên, đơn vị đã và đang phát
huy tốt cơ sở hạ tầng thiết bị hiện có và đầu tư mới để đốt rác, như nhà kho
kín chứa rác, ô tô, xe máy vận chuyển rác, thiết bị gia công sơ chế rác, thiết
bị thiêu đốt rác ở nhiệt độ nung luyện clinke, dây chuyền phát điện dư... mục
tiêu đạt công suất có thể lên tới 1.000 tấn/ngày tùy vào lượng rác thải đầu
vào.
Ông Nguyễn Như Hạnh, Phó Giám đốc Sở NN&MT khẳng định, hiện toàn
tỉnh có 4 nhà máy xi măng có lợi thế tận dụng được hạ tầng sẵn có (kho tàng, lò
nung) để xử lý rác. Các nhà máy này nằm gần những đô thị lớn, nơi phát sinh
khối lượng chất thải rắn sinh hoạt lớn, có cự ly vận chuyển ngắn, tiết kiệm chi
phí, từ đó rút ngắn thời gian và giảm chi phí đầu tư; giá thành xử lý cạnh
tranh. Riêng Nhà máy Xi măng Lam Thạch hiện đã cơ bản đáp ứng quy hoạch và
khoảng cách an toàn, chỉ cần hoàn thiện hồ sơ xin cấp lại giấy phép môi trường
bổ sung nội dung đồng xử lý chất thải sinh hoạt là có thể triển khai lắp đặt
thiết bị. Nếu triển khai tích cực, đến quý II/2026 có thể đi vào hoạt động, góp
phần bổ sung thêm một cơ sở xử lý rác thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh.
Trong bối cảnh lượng chất thải rắn
sinh hoạt ngày càng tăng và yêu cầu bảo vệ môi trường ngày càng cao, việc đổi
mới công nghệ, mở rộng quy mô, nâng cao công suất và chất lượng xử lý chất thải
rắn sinh hoạt là nhiệm vụ cấp thiết, góp phần xây dựng Quảng Ninh xanh, sạch,
bền vững.
Việt Hoa
https://baoquangninh.vn/
