Nỗ lực bảo tồn đa dạng sinh học
luuphu | 03/07/2026
Diện tích đất liền của Quảng Ninh là
hơn 6.200km2, bao gồm hơn 430.000ha đất rừng và đất có rừng; diện tích mặt
biển là 6.100km2, bao gồm 2 vịnh lớn là Vịnh Hạ Long, Vịnh Bái Tử Long và 2.077
hòn đảo (chiếm hơn 2/3 số đảo trong cả nước)...; đường bờ biển toàn tỉnh dài
250km. Điều kiện này khiến Quảng Ninh trở thành “mái nhà chung” của các loại
động, thực vật, trở thành một trong những địa phương đa dạng loài, đa dạng hệ
sinh thái và đa dạng gen. Cụ thể, theo con số điều tra gần nhất của đơn vị
chuyên môn, trên toàn tỉnh có trên 4.350 loài, 2.236 chi, 721 họ thuộc 19
ngành, trong đó có nhiều loài đặc hữu, nhiều nguồn gen quý hiếm; 3 giới động
vật, nấm và thực vật; 5 dạng cảnh quan núi, đồi, bãi triều, đồng bằng hẹp ven
biển, bãi bùn, biển, hải đảo...
Từ rất sớm, Quảng Ninh xác định và
hành động hiệu quả để bảo vệ và phát triển thiên nhiên và đa dạng sinh học.
Tỉnh xác định 9 khu bảo tồn thiên nhiên chính: Vùng lõi di sản thiên nhiên thế
giới Vịnh Hạ Long, Vườn quốc gia Bái Tử Long, Khu bảo tồn biển Cô Tô, đảo Trần,
Rừng quốc gia Yên Tử, Khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng, Khu bảo tồn
Quảng Nam Châu, Khu bảo tồn đất ngập nước Đồng Rui - Tiên Yên, Khu bảo tồn loài
và sinh cảnh Quang Hanh, Khu đất ngập nước vùng cửa sông Tiên Yên. Khu vực này
có diện tích gần 5.200ha, trải dài trên 3 huyện: Đầm Hà, Hải Hà, Tiên Yên (cũ).
Vùng lõi di sản thiên nhiên thế giới
Vịnh Hạ Long rộng 434km2, gồm 775 đảo với nhiều hang động, bãi tắm. Đây là khu
vực cảnh quan đá vôi, hệ sinh thái biển và hệ sinh thái trên đảo đá vôi đặc
trưng. Ngày 17/12/1994, Vịnh Hạ Long chính thức được UNESCO công nhận là Di sản
thiên nhiên thế giới, ngày 9/12/1995, UBND tỉnh đã chính thức quyết định thành
lập BQL Vịnh Hạ Long nhằm hình thành đơn vị chuyên trách triển khai các giải
pháp bảo vệ, bảo tồn giá trị nổi bật toàn cầu của di sản này. Hiện nay, Vịnh Hạ
Long nằm trong sự quản lý của Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên
Tử.
Trong suốt những năm qua, vùng lõi di
sản Vịnh Hạ Long được phục hồi rạn san hô, kiểm soát xâm hại sinh cảnh, thu gom
rác trên vịnh, di dời các hộ dân làng chài trên vịnh lên bờ sinh sống, cấm đánh
bắt thuỷ sản, chấm dứt hoạt động bốc xếp, chuyển tải hàng hoá rời, quy hoạch
hơn 5.000ha hệ sinh thái rừng núi đá vôi vào hệ thống rừng đặc dụng của tỉnh,
bảo tồn các hang động và hòn điển hình, nâng cao năng lực xử lý nước thải, kiểm
soát ô nhiễm từ nguồn, thay phao xốp bằng các vật liệu nổi bền vững tại các công
trình nổi, giảm sức tải du lịch…
Với vẻ đẹp được gìn giữ, Vịnh Hạ Long
đã lần lượt được công nhận các danh hiệu: Di sản thiên nhiên thế giới, di tích
quốc gia đặc biệt, kỳ quan thiên nhiên mới của thế giới, di sản địa chất quốc
tế Vịnh Hạ Long - Quần đảo Cát Bà, khu du lịch hàng đầu Việt Nam, điểm đến du
lịch hàng đầu Việt Nam… Và trên 60 triệu lượt du khách trên toàn cầu đến với
nơi này trong khoảng 30 năm qua.
Vườn Quốc gia Bái Tử Long đã được
nhận danh hiệu Vườn di sản ASEAN Bái Tử Long. Nơi đây đang bảo tồn quần thể
rừng cây trâm mốc cổ thụ, gồm 272 cây tuổi thọ từ 150 năm trở lên, trên 2.000
cây dưới 150 năm, 3 cây trâm vỏ đỏ niên đại hơn 300 năm, 3 cây trai lý cổ niên
đại khoảng 500 năm tuổi. Rừng quốc gia Yên Tử cũng là nơi có các mẫu chuẩn hệ
sinh thái của vùng rừng Đông Bắc Việt Nam. Hiện khu rừng này được tỉnh, các sở,
ngành chuyên môn, địa phương, doanh nghiệp và đặc biệt là đội ngũ cán bộ người
lao động Ban Quản lý Di sản thế giới Vịnh Hạ Long - Yên Tử gìn giữ, bảo vệ và
phát triển 206 loại động vật có xương sống với trên 20 loài quý hiếm nằm trong
Sách đỏ Việt Nam, gần 1.000 loài thực vật bậc cao, trong đó 144 cây đã được
công nhận là cây di sản Việt Nam.
Mới đây nhất, ngày 27/11, UBND tỉnh
ban hành Quyết định số 4508/QĐ-UBND về việc thành lập Khu bảo tồn biển Cô Tô -
đảo Trần với tổng diện tích 18.414,92ha, trong đó có 13.230,5ha là vùng lõi,
5.184,42ha vùng đệm.
Với việc thành lập Khu bảo tồn biển
Cô Tô - đảo Trần, đồng nghĩa công tác bảo vệ các rạn san hô, cánh rừng ngập
mặn, bãi triều rạn đá và các quần thể thủy sinh vật, sinh vật biển quý, hiếm
nơi đây, sẽ hiệu quả hơn… Thành lập Khu bảo tồn biển Cô Tô - đảo Trần cũng
khẳng định bước đi quan trọng của tỉnh Quảng Ninh trong chiến lược bảo tồn đa
dạng sinh học, bảo vệ cảnh quan tự nhiên và phát triển kinh tế biển bền vững
trong bối cảnh hiện nay.
Việt Hoa
https://baoquangninh.vn/
