Bài toán xử lý rác thải sinh hoạt đô thị
luuphu | 03/07/2026
Mỗi ngày, trên địa bàn
tỉnh phát sinh khoảng 1.000 tấn rác thải sinh hoạt. Khối lượng rác ngày càng
gia tăng trong khi nhiều khu xử lý đã đầy công suất, thậm chí phải tạm dừng
tiếp nhận trong một số thời điểm. Thực tế này cho thấy áp lực ngày càng lớn đối
với hệ thống xử lý rác thải sinh hoạt của tỉnh, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải
có những giải pháp căn cơ, bền vững hơn trong thời gian tới.
Khu xử lý rác thải
sinh hoạt tại khu 9, phường Mông Dương là một ví dụ điển hình. Được đưa vào vận
hành từ cuối năm 2022, khu xử lý này có công suất thiết kế khoảng 180-200 tấn
rác mỗi ngày, tiếp nhận rác thải từ nhiều địa phương như: Quang Hanh, Cẩm Phả,
Cửa Ông, Mông Dương và Hải Hòa. Tuy nhiên, chỉ sau hơn hai năm hoạt động, tổng
lượng rác tiếp nhận đã vượt xa công suất thiết kế, khiến khu xử lý nhanh chóng
rơi vào tình trạng quá tải.
Trước phản ứng của
người dân và những lo ngại về nguy cơ ô nhiễm, từ cuối tháng 7/2025, khu xử lý
rác tại Mông Dương đã phải tạm dừng tiếp nhận rác. Việc này khiến công tác thu
gom rác tại một số địa phương bị gián đoạn trong thời gian ngắn, buộc các đơn
vị chức năng phải nhanh chóng điều tiết lượng rác về các khu xử lý khác để đảm
bảo vệ sinh môi trường đô thị.
Không chỉ riêng Mông
Dương, áp lực rác thải cũng đang hiện hữu tại nhiều khu xử lý khác trên địa bàn
tỉnh. Tại bãi rác tạm ở xã Thống Nhất, lượng rác tồn đọng đã lên tới hơn 1,3
triệu tấn. Các ô chứa rác tại đây đều đã vượt công suất thiết kế, trong khi mỗi
ngày vẫn tiếp nhận thêm khoảng 200 tấn rác từ các khu vực lân cận.
Để hạn chế nguy cơ ô
nhiễm môi trường và tránh tình trạng rác thải ứ đọng tại khu dân cư, chính
quyền địa phương đã phải triển khai nhiều giải pháp tạm thời. Ông Nguyễn Đức
Phú, Phó Chủ tịch UBND xã Thống Nhất cho biết: “Trước mắt, xã huy động các
nguồn lực để tạo mặt bằng và bố trí các điểm đổ rác, nhằm tránh việc rác ứ đọng
tại các khu dân cư. Đồng thời chỉ đạo các đơn vị thực hiện thu gom nước rỉ rác,
rắc vôi bột khi có rác mới đổ về để hạn chế mùi và tránh ảnh hưởng đến môi
trường xung quanh”.
Những câu chuyện từ
Mông Dương hay Thống Nhất phần nào phản ánh bức tranh chung về công tác xử lý
rác thải sinh hoạt trên địa bàn tỉnh. Hiện nay, dù tỷ lệ thu gom rác của Quảng
Ninh đạt ở mức cao so với nhiều địa phương trong cả nước, nhưng hạ tầng xử lý
vẫn chưa theo kịp tốc độ phát sinh rác.
Theo quy hoạch, toàn
tỉnh có 17 khu xử lý chất thải sinh hoạt, song đến nay mới có 9 khu đi vào hoạt
động, 3 khu đang trong quá trình xây dựng và 5 khu chưa được đầu tư. Trong khi
đó, nhiều khu xử lý đã hết công suất hoặc nằm trong lộ trình đóng cửa do không
còn phù hợp với quy hoạch phát triển mới.
Công nghệ xử lý rác
thải tại nhiều nơi vẫn chủ yếu là chôn lấp hoặc đốt, chưa tận dụng được tối đa
nguồn tài nguyên từ rác thải. Việc phân loại rác tại nguồn cũng mới ở giai đoạn
đầu triển khai, chưa được thực hiện đồng bộ, khiến hiệu quả xử lý còn hạn chế.
Theo ông Nguyễn Như
Hạnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp - Môi trường, từ năm 2026 trở đi, tỉnh sẽ tập
trung thúc đẩy các khu xử lý rác đang đầu tư như Tiên Yên, khu 9 - Mông Dương
và khu vực xã Thống Nhất sớm hoàn thành, đưa vào vận hành để bảo đảm năng lực
xử lý rác thải trên địa bàn. Đồng thời, tỉnh cũng tiếp tục kêu gọi, thu hút các
nhà đầu tư có năng lực triển khai các dự án xử lý rác bằng công nghệ tiên tiến
như điện rác, hướng tới xử lý triệt để và tận dụng, tái sử dụng tối đa các
thành phần từ rác thải.
Cùng với sự nỗ lực của
các cấp, ngành trong việc đầu tư hạ tầng và nâng cao năng lực xử lý rác thải,
sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng của người dân cũng giữ vai trò quan
trọng. Việc hạn chế sử dụng đồ nhựa dùng một lần, thực hiện phân loại rác tại nguồn,
bỏ rác đúng thời gian, đúng nơi quy định… không chỉ góp phần giảm áp lực cho
các khu xử lý mà còn từng bước hình thành lối sống thân thiện với môi trường.
Khi mỗi người dân cùng chung tay từ những hành động nhỏ trong sinh hoạt hàng
ngày, bài toán rác thải sinh hoạt đô thị sẽ có thêm những lời giải bền vững.
Ngô Dịu
https://baoquangninh.vn/
