Bước đi chiến lược trong lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh
luuphu | 03/07/2026
Trong bối cảnh nhu cầu
năng lượng ngày càng tăng, Quảng Ninh chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm
thúc đẩy sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả. Không chỉ dừng lại ở các biện pháp
tuyên truyền, vận động, tỉnh tập trung vào các giải pháp kỹ thuật, thúc đẩy đổi
mới công nghệ, cải tạo hệ thống thiết bị, chuyển đổi phương tiện và đầu tư các
mô hình năng lượng mới. Nhờ cách tiếp cận bài bản, giai đoạn 2020-2025, Quảng
Ninh đã đạt được nhiều kết quả nổi bật, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng năng
lượng.
Thực hiện Chương trình
quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, ngày 1/10/2020, UBND tỉnh
ban hành Kế hoạch số 172/KH-UBND nhằm cụ thể hóa các mục tiêu, nhiệm vụ trong
giai đoạn 2020-2030. Trên cơ sở đó, các sở, ngành, địa phương đã triển khai
nhiều giải pháp kỹ thuật đồng bộ, hướng đến mục tiêu giảm cường độ năng lượng
trong sản xuất, kinh doanh và đời sống.
Một trong những giải
pháp trọng tâm là tỉnh thúc đẩy đổi mới công nghệ và thiết bị trong các cơ sở
sản xuất, đặc biệt tại các doanh nghiệp sử dụng năng lượng trọng điểm. Thông
qua hoạt động kiểm toán năng lượng, các đơn vị đã xác định rõ những khâu tiêu thụ
điện năng lớn để đưa ra giải pháp tối ưu. Nhiều doanh nghiệp chủ động thay thế
thiết bị lạc hậu, tiêu tốn điện năng bằng hệ thống máy móc hiện đại, hiệu suất
cao như máy nén khí tích hợp biến tần, hệ thống lọc sóng hài, thiết bị giám sát
và quản lý điện năng tự động. Những giải pháp này không chỉ giúp giảm chi phí
điện năng, mà còn nâng cao năng suất và tính ổn định của dây chuyền sản xuất.
Song song với đó, tỉnh
khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư hệ thống năng lượng tái tạo, đặc biệt là
điện mặt trời mái nhà để giảm áp lực lên hệ thống điện quốc gia, tạo nền tảng
cho quá trình chuyển dịch năng lượng theo hướng xanh và bền vững. Đến nay, trên
địa bàn tỉnh đã có khoảng 310 hệ thống điện mặt trời mái nhà với tổng công suất
khoảng 3,6MW. Tỉnh đã cấp giấy chứng nhận đăng ký phát triển điện mặt trời tự
sản xuất, tự tiêu thụ cho nhiều doanh nghiệp với tổng công suất khoảng
45,6MW.
Trong sản xuất công
nghiệp, nhiều doanh nghiệp tích cực đổi mới dây chuyền công nghệ theo hướng
tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải. Nhiều doanh nghiệp tiên phong triển
khai các mô hình kinh tế tuần hoàn, trong đó chất thải của quá trình sản xuất
được tái chế, hoặc tái sử dụng làm đầu vào cho các công đoạn khác. Nổi bật là
mô hình đồng xử lý chất thải trong lò nung, tận dụng chất thải rắn công nghiệp
làm nhiên liệu thay thế tại các nhà máy xi măng, như Lam Thạch, Thăng Long…
Ở khu vực nông nghiệp
và thủy sản, việc cơ giới hóa và ứng dụng thiết bị sử dụng điện cũng được đẩy
mạnh. Hầu hết các máy xay xát, tách hạt, chế biến nông sản đã chuyển sang sử
dụng điện lưới thay vì nhiên liệu hóa thạch. Trong chăn nuôi, hàng nghìn hộ dân
đã xây dựng hệ thống khí sinh học (biogas), vừa xử lý chất thải, vừa tận dụng
nguồn năng lượng tái tạo phục vụ sinh hoạt và sản xuất. Toàn tỉnh hiện có hơn
8.800 công trình biogas được hỗ trợ xây dựng, góp phần giảm đáng kể nhu cầu sử
dụng nhiên liệu truyền thống.
Một trong những điểm
sáng trong chương trình tiết kiệm điện của Quảng Ninh là việc cải tạo, hiện đại
hóa hệ thống chiếu sáng công cộng. Toàn tỉnh hiện có khoảng 65.353 đèn chiếu
sáng đô thị, trong đó đã có 46.548 đèn được thay thế bằng đèn tiết kiệm năng
lượng, đạt hơn 71%. Đồng thời, các đơn vị quản lý hạ tầng còn thực hiện điều
chỉnh thời gian thắp sáng theo mùa, cắt giảm từ 1/3 đến 2/3 số lượng đèn tại
một số tuyến đường trong khung giờ phù hợp, nhưng vẫn đảm bảo ATGT và sinh hoạt
của người dân. Bên cạnh đó, nhiều tuyến đường cao tốc, hệ thống cảnh báo và
biển báo cũng được tích hợp nguồn năng lượng mặt trời, giúp giảm đáng kể điện
năng tiêu thụ từ lưới điện.
Các cuộc vận động nhân
dân, cơ quan, đơn vị thi đua tiết kiệm điện cũng được tỉnh triển khai sâu rộng.
Trong đó, chỉ tính riêng trong 1 giờ triển khai Chiến dịch Giờ trái đất vào
cuối tháng 3 hằng năm cũng góp phần tiết kiệm 20.000-100.000kWh. Từ đó đã tác
động lớn đến nhận thức và hành động của người dân trong việc tiết kiệm điện, sử
dụng điện hợp lý, về nguyên nhân, hậu quả của biến đổi khí hậu do việc sử dụng
năng lượng lãng phí, chưa hiệu quả. Triển khai Chiến dịch Giờ trái đất năm
2026, sự kiện tắt đèn trong vòng 1 giờ sẽ diễn ra trên địa bàn tỉnh từ 20h30’
đến 21h30’ ngày 28/3 để hưởng ứng thông điệp “Sáng tạo xanh - Tương lai xanh”
do Bộ Công Thương phát động.
Nhờ triển khai đồng bộ
các giải pháp, giai đoạn 2020-2025, tổng sản lượng điện thương phẩm trên địa
bàn tỉnh đạt hơn 34,1 tỷ kWh, lượng điện tiết kiệm được đạt khoảng 659,5 triệu
kWh. Riêng năm 2025, sản lượng điện tiết kiệm đạt gần 138 triệu kWh, cho thấy
hiệu quả rõ nét của các giải pháp quản lý và kỹ thuật đã được triển khai. Đáng
chú ý là toàn bộ các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm trên địa bàn tỉnh đã
xây dựng và áp dụng mô hình quản lý năng lượng theo quy định, thực hiện kiểm
toán năng lượng định kỳ và xây dựng kế hoạch tiết kiệm năng lượng trong sản
xuất.
Những kết quả đạt được
trong giai đoạn 2020-2025 cho thấy Quảng Ninh đã đi đúng hướng trong việc kết
hợp giữa giải pháp quản lý và đổi mới công nghệ, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng
năng lượng. Đây không chỉ là giải pháp ứng phó với nguy cơ thiếu điện trong
ngắn hạn, mà còn là bước đi chiến lược trong lộ trình chuyển đổi năng lượng
xanh, phát triển kinh tế theo hướng bền vững.
Trong thời gian tới,
với nền tảng đã được xây dựng, Quảng Ninh tiếp tục thúc đẩy các dự án năng
lượng tái tạo, khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ và mở rộng các mô
hình tiết kiệm năng lượng. Những nỗ lực này sẽ góp phần bảo đảm an ninh năng
lượng, giảm phát thải khí nhà kính và nâng cao chất lượng tăng trưởng của tỉnh
trong giai đoạn phát triển mới.
Hoàng Nga
https://baoquangninh.vn/
